Speciale reizen Home Page Over onze reizen Over onze visie

Reizen in je hoofd

Oezbekistan en de karavanen van de zijderoute. Zijde, zand en zaken.

Tijdens de reis van ShakariaReizen door Oezbekistan gaat u ook genieten van de prachtige steden Samarkand, Buchara en Khiva. Deze steden vervulden een belangrijke rol langs de Zijderoute tussen China en het westen. Kamelenkaravanen met handelaren hadden al enorme afstanden afgelegd als ze in Oezbekistan aankwamen. Om toch maar even stil te staan wat dat betekende in die tijd met alleen de paarden, kamelen, yaks en de benen als vervoermiddel. De meeste karavanen vertrokken uit Xi’an in China en de 1700 km naar Dunhuang legden ze vaak per paard af. Ze deden daar meestal 30 dagen over. In Dunhuang werden de paarden geruild voor kamelen , want hier begon de beruchte tocht door de Taklamakanwoestijn. Dat was ruim 2000 km. naar Kashgar. Een reis van ruim 60 dagen! Na Kashgar volgden het Tian Shangebergte en de Pamirs. Met yaks ging het daarom verder richting Tashkent en Samarkand. Dat traject door de bergen nam vaak minstens 42 dagen in beslag. Althans met goede weersomstandigheden, maar dat was in deze gebergten vaak niet zo. Als je dan verder moest, de woestijnen weer in, waren de yaks inmiddels alweer omgeruild voor kamelen. Vanaf Samarkand naar Khiva via Buchara waren ook 5 dagmarsen door de Kyzlkum woestijn. Khiva was de laatste stad voordat je in ruim 50 dagen verder ging door de grote woestijnen in Turkmenistan en Perzië naar het Midden Oosten. Naar Istanboel was dat nog eens ruim 80 dagen. Vanuit Syrië en Turkije ging het dan verder over zee naar Rome. Zo’n totale reis, inclusief de rust-en handelsdagen in de steden, duurde al snel een jaar! Onderweg rustten reizigers en dieren veilig uit in de karavanserais. Die stonden er zo’n beetje om de 30 km. De Parthen uit Perzië bouwden de karavanserais, naar model van beveiligde forten met een omwalling en één bewaakte toegangspoort. Om zo de reizigers, de handelswaar en de lastdieren te beschermen. Ook boeddhistische kloosters werden stop- en schuilplaatsen voor de karavanen. In China was het procédé van de zijde ontdekt. Dit werd lang als strikt Chinees geheim bewaard. Pas veel later is het proces de grenzen over gesmokkeld. Samen met zijderupsen, cocons, moerbeiblaadjes en moerbeizaden. Dit was het begin van de Zijderoute. In het westen waren ze dol op de zijde en de Chinezen ontdekten in de Ferganavallei de fantastische, sterke Ferganapaarden. Die werden geruild voor de zijde. De Chinezen ruilden zelfs soms 40 balen zijde voor 1 paard. Later gingen er ook juwelen, parels, specerijen, lapis lazuli en zelfs leeuwen en struisvogels mee naar het westen. Maar er was ook een duistere kant : slaven. En de Romeinen exporteerden o.a. wijn, glas, amber, papyrus,wol, brons en asbest naar het oosten. Niet allen goederen werden verspreid langs de Zijderoute. Ook nieuwe religies. Zoals het boeddhisme, hindoeïsme, islam en zoroastrisme. Onderweg stonden de karavanen aan veel gevaren en ontberingen bloot. In de woestijn kon men verdwalen of door zandstormen worden overvallen en er waren bandieten die de handelaren beroofden en vermoordden. Mede daardoor kwamen er militaire wachtposten en grenscontrôles. In paspoorten stond niet alleen je signalement, maar ook hoeveel dieren er met je meeliepen. In China werd voor de meeste beveiliging gezorgd, de karavanen werden hier begeleid. De vroegere Oezbeken en Tadzjieken (de Sogdiërs)waren tussen de 4e en 8e eeuw zeer bedreven en welvaren handelaars. Zij waren de belangrijkste tussenpersonen bij de handel tussen China en Samarkand. Zoroastrisch was hun religie. Ze stonden erom bekend dat ze zeer verdraagzaam waren naar andere religies toe. In die tijd is Buchara meer dan 1000 jaar een van de heiligste steden in Centraal Azië geweest. Het was een van de belangrijkere stops op de route. Het had destijds 300.000 inwoners, voor die periode een metropool. Op elke vierkante meter werd handel gedreven. Er waren veel wisselaars. Pas in de 19e eeuw trad langzaam het verval in. Nog altijd is hier een grote bazaar temidden van een schitterend doolhof aan steegjes, medresses, pleintjes, turkooise koepels, minaretten,moskeeën , theehuizen en karavanserais.

Graftombe van Hafiz

Als ’t zoeken over is, als er gevonden is, is ’t zoeken begonnen Elke flard van leven onthult ondoorgrondelijke mysterie
Een glimlach op straat in een dans als een ochtendgroet versmelt geluk
Onvoorspelbare verhalen onthullen angst betrokkenheid en altijd liefde
Zoek vind zoek minnaars
Zoals de wind langs openingen streelt vaak heb ik tegen de stroom in gezwommen doof voor zuivere klanken
Hafiz

deel 6- Hafiz..pdf

Deel 5: Kukeri

Eeuwenoud ritueel feest in Bulgarije. Gedurende onze reis door Bulgarije zult u kennis maken met de plaatselijke rijke folklore -traditie. Volksdans, klederdracht, muziek en rituelen zijn belangrijk in het leven van de Bulgaar. Zo is dat ook met Kukeri, het meest opmerkelijke volksfestival in Bulgarije. We gaan even terug in de tijd: rond 2000 jaar BC. De Thraciërs vierden het Kukeri-feest al. Ze woonden in Zuid Rusland, Bulgarije, Roemenië en Griekenland. Kuker was hun god van de vruchtbaarheid. De Thraciërs gebruikten de huiden van geofferde geiten om angstaanjagende kostuums te maken voor het feest. Immers ze wilden de kwade geesten bang maken en wegjagen. En het goede verwelkomen, om de dorpen te verzekeren van een goede oogst, vruchtbaarheid en voorspoed. Kukeri is door al de eeuwen heen blijven bestaan. Maar het communistische regime verbood het feest. Uiteindelijk overleefde deze traditie het communisme met glans. Het wordt inmiddels weer volop gevierd! In vele steden en dorpen. Het is een vruchtbaarheidsritueel met een sterke invloed van animistische Pagan rituelen. Dat is het geloof dat alles en iedereen een ziel heeft, de bomen, de dieren, stenen , rivieren enz. De voorpret voor Kukeri neemt wel een jaar in beslag. Kostuums en maskers voor de Kukeri’s maken de mensen zelf. Het zijn vaak zeer opvallende en angstaanjagende dierenkostuums , gemaakt van vachten, haren en veren, versierd met kralen, vele linten, klimop, bloemen en basilicum. De maskers zijn meestal van hout gemaakt. En versierd met dierentanden, hoorns van geiten, rammen of herten, vachten en kralen. Ze lijken beslist op monsters.

kurkeri-costumes-bulgaria06jpeg 

Rond Nieuwjaar en voor de vastentijd is het zover. Dan trekken de mannen en de jongens de kostuums aan, zetten de maskers op en binden rond hun middel een riem met veel grote koperen of bronzen bellen, die wel tot 100 kilo kunnen wegen. Al generaties gaan de bellen mee. In het donker kan “de zon hen niet pakken “ en daarom gaan de Kukeri’s ’s avonds of ’s nachts gezamenlijk het dorp in. Door de straten heen en de huizen binnen. Met fakkels en stokken en muzikanten. De bellen maken flink lawaai tijdens het springen. De “ boze geesten” en de koude winter worden zo verjaagd, en ze brengen zegeningen bij de huizen van de mensen. Daarna verzamelen ze zich in de ochtend op het dorpsplein en beginnen de rituele volksdansen. Spectaculair is dat. De kukeri’s dansen om een vuur. Er zijn vrouwen- en mannendansen. Naast de kukeri’s ook in kleurige klederdrachten. Versierd met veel gekleurde linten en bloemen in het haar. Mannen met vlaggen en stokken met bosjes basilicum eraan. Zang en life muziek, Turks beinvloed met bekkens, doedelzakken, trom, kaval( een soort herdersfluit) de gadulka, een soort viool en de tambura, een soort gitaar. Het is een vrolijk feest. Zelfs de oosters-orthodoxe pope danst vaak mee. Na het verjagen van de slechte geesten, wordt de lente ingeluid. En wordt gezondheid, geluk en een goede oogst welkom geheten. Er zijn ook dansen zonder muziek, waarbij je alleen het ritmisch en opzwepende geluid van de bellen hoort. Er worden ook kleine humoristische stukken volkstheater opgevoerd, waarbij ook Kuker wordt uitgebeeld. Hij heeft een gordel om met een grote houten fallus. Tijdens het ritueel worden handelingen uitgelegd, waaronder ook de seksuele daad, zwangerschap en bevalling als metafoor voor vruchtbaarheid. De theaterstukken gaan eveneens over zaaien en oogsten. De laatste jaren nemen meisjes en vrouwen steeds meer deel aan de rituelen. In Pernik, op ongeveer 50 km. van Sofia, wordt eind januari/begin februari van elk jaar 3 dagen lang een heel groots Kukeri festival gevierd. Met 5000 Kukeri’s en bezoekers uit de hele Balkan. Buiten dit feest om zijn er in juni feesten, zoals het sterk folkloristische Rozenfestival. En begin juni in zuidoost Bulgarije het Thracische vuurloopritueel Nestinarstvo. Op 6 mei is het St. Jorisdag, waar lammeren genuttigd worden met een krans van geraniums rond de kop.


Deel 4: Gaat voor een deel over de kanun

Reizen in je hoofd deel 4 - Noord Albanië: eeuwenoude tradities en ruige pieken in de Nationale Parken Theth en Valbonë Beide reizen naar Albanië van ShakariaReizen brengen u naar de Albanese Alpen. Dit afgelegen bergmassief is onderdeel van de Dinarische Alpen. Met bijna 2700 meter hoogte torent de Maja e Jezercës uit boven dit toch al hoogste gebergte van de Balkan. Een karstgebergte van kalksteen, rotsig en ruig. Messcherpe pieken. Wonderschoon en ongerept. 
De fauna en flora zijn in de Albanese Alpen het meest gevarieerd van de Dinarische Alpen. De Albaanse Alpen is een van de meest afgelegen en onbedorven berggebieden in Europa. Een deel van het weggetje naar Theth is op veel plekken slechts 3 mtr. breed, met diepe kuilen, grind en rotsachtig. Met steile afgronden en de pas van Thorë. Zelf rijden kun je hier beter niet doen. Menig automobilist durft niet verder. Lokale chauffeurs kennen de weg goed en zijn er aan gewend. De Nationale Parken Theth en Valbonë zijn beschermde gebieden. Hier geen bergliften of grote hotels. In het al heel oude dorpje Theth kunnen reizigers logeren in kleinschalige, vaak eenvoudige guesthouses en homestays. Je reist als het ware terug in de tijd. De bewoners zijn er meestal nog geheel zelfvoorzienend. En werken bijna niet met machines, maar vooral met paarden op het land. Ze verbouwen hun eigen groente en fruit, hebben één of meerdere koeien, kippen, schapen en een veld mais voor het veevoedsel. Ze houden bijen voor de honing. Dat is ook bij vele homestays of guesthouses het geval. Je krijgt er vaak kakelvers en biologisch voedsel. Winkels zie je in dit gebied amper. In Theth is slechts een heel klein winkeltje. Geld pinnen? Dat kan hier niet. Het is hier ver van de moderne, jachtige wereld. De smalle voetpaden in deze ruige natuur deel je met lokale bewoners en met hun ezels en bergpaarden. Maar ook met herders die hun schaapskuddes hoeden. Je kunt hier schitterende wandelingen maken naar kloven, watervallen en over bergpassen. De weergaloos mooie dagtrekking naar Valbonë, dwars door het Nationaal Park kunt u via ons als extra module maken. Bagage kan dan worden vervoerd met een bergpaard en zijn eigenaar die dan tevens als gids dient. De lokale bewoners leven hier al eeuwenlang zo. Brits reizigster Edith Durham, de uit Canada afkomstige Robert Elsie en A. den Doolaard in zijn “Herberg met het hoefijzer” schreven er al over. Hadden veel passie voor deze streek en hun bergbewoners. Ze waren niet alleen geboeid door het prachtige landschap en de plaats, maar ook door de diep ingesleten en traditionele cultuur die al eeuwen lang van generatie op generatie werd doorgegeven. De kennis, de rijkdom van mooie legendes, muziek, dans en klederdracht, maar ook de last. Het leven heeft ook een rauw randje in deze schone natuur.bloedwraakjpg
De kanun

Al sinds de tijd van de clans in een ver verleden. In Theth staat nog een overblijfsel van deze eerwraak-traditie. De Kulla Ngujimit, een versterkte insluittoren. Vroeger stonden er in elk bergdorp zulke

torens. Het waren een soort hoge smalle huizen met 3 verdiepingen en meestal zonder ramen. Ze dienden als schuilplaats indien er een familie potentieel doelwit was van bloedwraak. Oftewel de vergelding van onrecht of geschonden eer. Deze traditie vindt zijn bron in de Kanun, een verzameling middeleeuwse wetten uit de tijd van de clans. De eer van de eigen familie of clan staat in de Kanun boven alles. Is de eer geschonden, dan is er maar één manier van wraak: er moet bloed vloeien. Meestal tot de dood erop volgt. Vaak gaat het om conflicten over het bezit of gebruik van grond, overspel of soms alleen om een belediging. Alle mannelijke gezins- of familieleden kunnen dan echter het slachtoffer worden. De schuld wordt als een soort collectieve verantwoordelijkheid van alle mannelijke familieleden gezien. Alle mannelijke familieleden verborgen zich dan ook in de Kulla. Ook jongens vanaf 5 jaar. Dat kon weken duren en soms zelfs nog veel langer. De vrouwen deden in zo’n tijd het werk. Er werden ook wel pogingen tot bemiddeling gedaan om het conflict te beeïndigen. Enver Hoxha met zijn stalinisme maakte tijdelijk een einde aan deze praktijken . Maar na de val van het communisme laaide de traditie weer op. Heel oude rekeningen werden vereffend. Er smeulden in 1995 zo’n 2000 vetes in dit berggebied. In het berggebied tegen Montenegro aan konden daarom 36 families hun huis niet uit. Vanuit Skhodër is er tegenwoordig wel een officieel verzoeningscomité dat meer en meer bemiddelt tussen de beide families. Ook in landen of gebieden als b.v. Corsica, Sicilië, Montenegro, Servië en Turkije komen nog wel vormen van eerwraak voor. En ja, in het Nederland van de 15e en 16e eeuw kwamen dergelijke veten met private vergelding voor in alle lagen van de bevolking, tot aan koningshuizen toe!

De bergbewoners van Noord Albanië zijn over het algemeen vriendelijke, behulpzame en zeer gastvrije mensen. Ze zouden desnoods hun bed aan je afstaan. U kunt er gerust naar toe gaan, het blijven veten tussen families. Benader de lokale bevolking gewoon respectvol, net zoals u elders ook zou doen. Dan heb je hier beslist een onvergetelijk verblijf!

Reizen in je hoofd 4 Theth en Albaanse Alpen.pdf


shahdad-kaloutsjpg                                                                         

Reizen door de woestijn

Woestijnen integreren ons. De stilte, de ruimte, de leegte, de kleuren, de sterrenhemels en het gevoel een te zijn met de kosmos. Woestijnen alleen zandbakken? Zeker niet. Er is een grote verscheidenheid in woestijnen. Tijdens onze reis door Iran kun je dat zelf gaan ervaren. In twee heel verschillende woestijnen. In midden Iran een woestijn met zandduinen oases en oude lemen woestijnstadjes. En dan de andere. In het zuidoosten van Iran ligt de Dasht-e Lut. Maar liefst 52.000 vierkante kilometer groot. Binnen deze woestijn is er een grote variatie aan landschappen. In het oosten zijn zoutvlaktes, in het zuidoosten hoge zandduinen tot zelfs 300 meter hoogte, verder de Gandom Beryan, een plateau van zwarte lava en in het centrale deel ligt de Kuh-e Shahdad, ook wel de Kalutwoestijn genoemd. Met deze laatste is iets bijzonders aan de hand. Het is zeker ook niet voor niets dat dit deel van de Dasht-e Lut woestijn op de Werelderfgoedlijst van Unesco is toegevoegd. Dat is te danken aan het hier aanwezige grootste yardanggebied ter wereld. Bovendien een van de meest spectaculaire yardanggebieden. Het zijn indrukwekkende grillig rotsachtige formaties waar het gebied vol mee staat. Sommige kaluts zijn maar liefst 150 meter hoog. In een gebied van 80x150 kilometer staan ze in allerlei kleurschakeringen en vormen te pronken. Ongeveer 5000 jaar geleden werden ze gevormd en dit proces is nog steeds gaande. Ze zijn ontstaan doordat harde winden de tussenliggende dalen uitschuurden. Tussen juni en oktober wordt deze Kuh-e Shadad woestijn geteisterd door sterke winden die sedimenten, zoals zand en steentjes, transporteren en op kolossale schaal sterke erosie veroorzaken. De winden waaien ook vaak vanuit een bepaalde hoek, waardoor dit geologische proces nog eens versterkt wordt. En niet moeilijk te raden: gedurende de zomer moet je hier niet komen. Niet alleen de sterke winden maken het reizen in deze woestijn dan bijzonder onaangenaam. De temperatuur loopt dan ook flink op. De Dasht-e Lut is een van de heetste woestijnen ter wereld. Het kan hier dan rond de 60 graden C. worden! De temperaturen in het vroegere voorjaar en vanaf oktober zijn al veel geschikter en ook de wind is dan uitgeraast. Het is bijzonder spectaculair om dwars door deze Kalutwoestijn te rijden. Wel met een gids doen. Tijdens onze reis is er ook een overnachting in deze woestijn. In een homestay of guesthouse. Dus volop genieten van de schitterende kleuren tijdens de zonsopkomst en -ondergang. De woestijnnacht beleven. De stilte. De ongelooflijke sterrenhemel. Magisch en duizelingwekkend.   

De volgende editie van Reizen in je hoofd gaat over de Rumi, Saadi en Hafez.

Zie hieronder.

reizen in je hoofd- Poëzie uit Iran.pdf

Zo gaat een van onze reizen per trein naar Roemenië. De trein volgt dezelfde route als de vroegere Oriënt-Express. Na een verblijf in Boedapest en Boekarest, bezoek je het prachtige berggebied van Bucegi National Park. Dat is goed bereikbaar vanuit het stadje Sinaia. Schitterend om hier te wandelen op 2000 meter hoogte. Sinaia is vooral bekend om het kasteel van Peles, de vroegere zomerresidentie van Carol I , de 1e koning van Roemenië. Maar dit stadje herbergt nog meer. Het mooie station vertelt zijn verhaal . Immers, hier stopte de Orient Express bijna 100 jaar lang.

118740-Webjpeg 

Deze beroemde trein van de Belgische Compagnie Internationale des Wagons-Lits bracht reizigers van Parijs naar Constantinopel, het Istanbul van nu. Nog een heel andere verrassing wacht ons in Sinaia. Hier woonde een virtuoos violist, pianist en componist. Niemand minder dan George Enescu. Voor de klassieke muziek liefhebbers onder u: in zijn vroegere woonhuis is nu het Enescu Memorial Museum gevestigd. Je krijgt er een kijkje in het leven en de persoon van Enescu. Er worden soms ook concerten gegeven. George Enescu werd geboren in een dorp in Noord Roemenië. Voor zijn geboorte stierven er 7 kinderen in het gezin. Al jong bleek hij muzikaal begaafd . Hij schreef zijn 1e compositie al op 5 jarige leeftijd. En op zijn 7e jaar ging hij met zijn vader naar Wenen . Wegens geldgebrek moest dat vooral lopend. Georges studeerde daar aan het Conservatorium en slaagde cum laude. Hij leerde er Strauss en Brahms kennen. Brahms had veel bewondering voor de jonge componist. Later ging hij naar Parijs, studeerde bij Massenet en Fauré en raakte bevriend met Ravel. 

Zijn 2e sonate voor piano en viool in F minor Op.6 componeerde hij als 16 jarige jongen. Hij verbleef lange tijd in Parijs.  

Toch keerde hij als George Enescu terug naar zijn vaderland en ontwikkelde zich tot viool virtuoos. In zijn composities integreerde hij de klassieke muziek met de tradities van de Roemeense muziek. Zo kwamen zijn Poème Roumain, de Rapsodia Romana en veel andere orkestwerken en kamermuziek tot stand. Zijn allergrootste werk is de opera Oedipe. Alhoewel hij in Parijs en Wenen in de hoogste kringen verbleef, bleef Georges een bescheiden man, die zelfs op een viool zonder klankkast oefende om helemaal niemand tot last te zijn. Hij voelde zich solidair met het mooie en pure in elk mens, waardoor hij zich thuis voelde tussen zowel de beroemdheden van de klassieke muziek als tussen de fidelspelers in de Roemeense dorpen. In 1946 vluchtte hij voor het communisme uit Roemenië naar de Verenigde Staten. Hij zou nooit meer terugkeren in zijn geliefde Roemenië. George stierf in 1955 in Parijs.
De Roemenen zijn supertrots op hem. Elk jaar in september wordt er in Boekarest nog een Enescu muziekfestival gehouden.

Speciale reizen Home Page Over onze reizen Over onze visie